Boetes British American Tobacco voor festivalsponsor­ing grotendeels gehandhaafd — CBB:2026:136

British American Tobacco International Holdings B.V. (BAT) verkocht in 2019 tabaksproducten op de festivals Pinkpop en Defqon.1. Daarvoor had het bedrijf samenwerkingsovereenkomsten gesloten met de organisatoren en betaalde het forse vergoedingen: bijna 40.000 euro voor Pinkpop en ruim 96.000 euro voor Defqon.1. In ruil daarvoor mocht BAT eigen verkoopkiosken inrichten, waarbij 97 procent van de schapruimte gevuld was met eigen merken.

De Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit (NVWA) deed inspecties op beide festivals en concludeerde dat BAT de grenzen van de wet had overschreden. De staatssecretaris van Volksgezondheid legde vervolgens boetes op: 45.000 euro voor de overtreding op Pinkpop en 90.000 euro voor Defqon.1, waar naast het sponsoringverbod ook het reclameverbod zou zijn overtreden.

De kern van het geschil draait om de vraag of de betaalde vergoedingen kwalificeren als 'sponsoring' in de zin van de Tabaks- en rookwarenwet. BAT stelde dat het simpelweg een marktconform verkooprecht had gekocht, vergelijkbaar met wat andere tabaksfabrikanten betalen op de evenementenmarkt. De verkoopopbrengst zou daarbij irrelevant zijn. De staatssecretaris en later de rechtbank zagen dat anders: de betaalde bedragen stonden in geen verhouding tot de behaalde of te verwachten verkoopomzet, waardoor het enige logische doel het vergroten van de merkbekendheid moest zijn geweest.

De rechtbank Rotterdam gaf BAT deels gelijk, maar niet op het punt van de overtredingen zelf. Die werden in stand gehouden. Wel matigde de rechter de boetes omdat de redelijke termijn voor afdoening van de zaak was overschreden. Het boetebedrag voor Pinkpop werd verlaagd naar 38.250 euro en voor Defqon.1 naar 76.500 euro.

In hoger beroep bij het College van Beroep voor het bedrijfsleven herhaalde BAT zijn verweer: de vergoeding was marktconform en de uitstalling van producten was niet bedoeld als reclame. Het College verwierp die argumenten. Het bevestigde dat de verhouding tussen de betaalde vergoeding en de redelijkerwijs te verwachten verkoopopbrengst bepalend is voor de vraag of er sprake is van sponsoring — niet de vraag of de vergoeding vergelijkbaar is met wat andere tabaksfabrikanten betalen. Dat 97 procent van de verkochte producten van BAT zelf was, en dat BAT in festivaldocumenten zelfs als sponsor werd aangeduid, versterkte dat oordeel.

Ook het argument over het reclameverbod bij Defqon.1 hield geen stand. De prominente en herhaalde plaatsing van identieke producten in het verkoopschap — waardoor visuele blokken van BAT-merken ontstonden — ging verder dan louter het tonen van een assortiment met prijskaartje. Daarmee was het reclameverbod eveneens overtreden.

Het College handhaafde de door de rechtbank vastgestelde, verlaagde boetebedragen: 38.250 euro voor de overtreding op Pinkpop en 76.500 euro voor de overtredingen op Defqon.1, in totaal ruim 114.000 euro.