Hof bevestigt tbs na mesaanval in Rotterdamse Pauluskerk — GHDHA:2026:482

Een man met een ernstige psychische stoornis deed op 4 november 2024 een mesaanval op twee bezoekers van de Pauluskerk in Rotterdam. De man had eerder die dag ruzie gekregen met iemand in de kerk die hij zag als lid van een 'geheime organisatie'. Vervolgens verliet hij de kerk, kocht een vleesmes in een winkel in de buurt en liep terug naar de kerk om zijn slachtoffers alsnog aan te vallen. Eenmaal terug stak hij met het mes in de richting van het hoofd en lichaam van beide slachtoffers. De aanval werd niet voltooid.

In eerste aanleg oordeelde de rechtbank Rotterdam dat de man weliswaar had gehandeld zoals tenlastegelegd, maar dat hij daarvoor niet kon worden gestraft vanwege zijn psychische toestand. Hij werd ontslagen van alle rechtsvervolging en opgelegd kreeg hij terbeschikkingstelling met dwangverpleging, aangevuld met een maatregel voor gedragsbeïnvloeding of vrijheidsbeperking. De verdachte ging in hoger beroep.

Voor het gerechtshof Den Haag voerde zijn advocaat aan dat de man moest worden vrijgesproken, omdat hij door zijn stoornis niet het vereiste opzet had en evenmin sprake zou zijn geweest van voorbedachte raad. Het hof verwierp beide verweren. Wat opzet betreft: alleen als iemand werkelijk elk inzicht in zijn eigen gedragingen en de gevolgen daarvan mist, staat een psychische stoornis aan opzet in de weg. Dat was hier niet het geval. De verdachte had kort na de aanval tegenover de politie verklaard dat hij mensen wilde doodmaken, dat hij daarvoor een mes had gekocht en dat hij er spijt van had dat het 'niet was gelukt'. Die verklaringen — afgelegd terwijl hij nog volop psychotisch was — wezen juist op doelgericht handelen.

Voor voorbedachte raad is vereist dat iemand voldoende tijd heeft gehad om over zijn daad na te denken en niet louter uit ogenblikkelijke opwelling heeft gehandeld. Het hof stelde vast dat de verdachte na de ruzie in de kerk bewust wegging, een mes kocht en pas daarna terugkeerde om zijn plan uit te voeren. Die reeks van handelingen getuigt van planmatigheid. Dat zijn plan mogelijk was ingegeven door waanideeën doet daar niet aan af: ook iemand met een psychose kan planmatig te werk gaan, zo bevestigde de Hoge Raad eerder.

De raadsman verzocht het hof ook subsidiair om de zaak aan te houden en nader onderzoek te laten doen naar een zorgmachtiging, met het oog op eventuele terugkeer van de man naar zijn land van herkomst. Het hof wees dit verzoek af. De deskundigen die eerder rapporteerden hadden de mogelijkheid van een zorgmachtiging al onderzocht en beoordeeld als onvoldoende: zo'n maatregel is doorgaans te kortlopend en biedt onvoldoende forensische begeleiding om herhaling structureel te voorkomen.

Het hof bevestigde het vonnis van de rechtbank. De man blijft ontslagen van alle rechtsvervolging vanwege zijn psychische stoornis, maar hem is terbeschikkingstelling met dwangverpleging opgelegd, aangevuld met de maatregel strekkende tot gedragsbeïnvloeding of vrijheidsbeperking.