Graniet Import Benelux vecht Zembla-reportages over granuliet aan bij Hoge Raad — PHR:2025:911

onrechtmatige daad / persvrijheid / reputatieschade door mediaberichten

Eiser / verzoeker

Graniet Import Benelux B.V. (GIB)

Verweerder / gedaagde

Omroepvereniging BNNVARA (Zembla)

Dit is een conclusie van de Procureur-Generaal (advies) in cassatie; de Hoge Raad heeft nog geen eindbeslissing genomen.

Het hof oordeelde dat geen van de uitlatingen van Zembla over granuliet onrechtmatig was, inclusief de beschuldigingen van een oud-officier van justitie die GIB van strafbaar handelen beschuldigde.
Centrale vraag is of granuliet als 'grond' of als 'bouwstof' moet worden gekwalificeerd onder het Besluit Bodemkwaliteit, en of het productcertificaat op basis van BRL 9321 terecht is verstrekt.
Polyacrylamide in granuliet bevat residuen van acrylamide, een Zeer Zorgwekkende Stof; dit vormt de basis voor Zembla's bewering dat granuliet schadelijk kan zijn voor mens en milieu.
In eerste aanleg werd Zembla veroordeeld tot rectificatie en schadevergoeding wegens het uitzenden van de beschuldigingen van de oud-officier van justitie, maar het hof vernietigde dit vonnis volledig.
Het cassatiemiddel van GIB telt tien onderdelen en hangt samen met een parallelle cassatieprocedure van GIB tegen de oud-officier van justitie persoonlijk (zaaknummer 24/03281).

Samenvatting

Een langslepend conflict tussen het granitverwerkingsbedrijf Graniet Import Benelux B.V. (GIB) en onderzoeksprogramma Zembla van omroepvereniging BNNVARA heeft de cassatiefase bereikt. GIB stelt dat Zembla met kritische televisie-uitzendingen en publicaties over het product granuliet onrechtmatig haar reputatie heeft beschadigd. De Procureur-Generaal bij de Hoge Raad heeft op 29 augustus 2025 zijn conclusie uitgebracht.

Granuliet is een restproduct dat ontstaat bij de verwerking van gesteente tot steenslag. GIB voegt aan dit product het bindmiddel polyacrylamide toe, waarna een leemachtige substantie ontstaat die onder meer wordt gebruikt om natuurplassen in het gebied 'Over de Maas' ondieper te maken. GIB heeft een productcertificaat voor granuliet ontvangen op basis van een beoordelingsrichtlijn voor 'grond', afgegeven door een erkende certificerende instelling.

Zembla deed in meerdere uitzendingen kritisch verslag over granuliet. De omroep beweerde onder meer dat granuliet geen grond is, dat het productcertificaat niet bij granuliet past en dat het product vanwege de aanwezigheid van polyacrylamide mogelijk schadelijk is voor mens en milieu. Polyacrylamide zelf is weliswaar niet toxisch, maar bevat residuen van acrylamide, een stof die als kankerverwekkend wordt beschouwd. Daarnaast zond Zembla uitlatingen uit van een oud-officier van justitie die GIB beschuldigde van strafbaar handelen.

In eerste aanleg gaf de rechtbank GIB deels gelijk. De rechter oordeelde dat Zembla onrechtmatig had gehandeld door de beschuldigingen van de oud-officier van justitie uit te zenden, en veroordeelde de omroep tot rectificatie en schadevergoeding. De overige vorderingen van GIB werden afgewezen.

In hoger beroep draaide het hof dit vonnis volledig terug. Volgens het hof waren geen van de gewraakte uitlatingen van Zembla onrechtmatig, ook niet het uitzenden van de beschuldigingen van de oud-officier van justitie. Alle vorderingen van GIB werden alsnog afgewezen.

GIB liet het daar niet bij zitten en stapte naar de Hoge Raad. Het cassatiemiddel bestaat uit tien onderdelen. De zaak hangt samen met een parallelle procedure die GIB voert tegen de oud-officier van justitie persoonlijk, waarvoor de Procureur-Generaal op dezelfde dag eveneens een conclusie uitbracht.

De conclusie van de Procureur-Generaal is een advies aan de Hoge Raad, maar bindt deze niet. Het is nu aan de Hoge Raad om te beslissen of het hofarrest in stand blijft of wordt vernietigd, waarna de zaak mogelijk terugverwezen wordt naar een ander hof.