Rechter vernietigt vaderschap niet-biologische vader na einde relatie — RBNNE:2021:3378

Een rechtbank in Leeuwarden heeft de erkenning van een kind door een niet-biologische vader vernietigd. In het centrum van deze zaak staat het destijds vijfjarige kind, wiens moeder jarenlang een relatie had met een man die het kind in 2019 erkende, hoewel hij niet de biologische vader was. Toen de relatie in september 2020 eindigde, zag de man het kind niet meer. Kort daarna kreeg de biologische vader weer contact met het kind.

De vrouw probeerde zelf de erkenning ongedaan te maken via de rechter, maar liep stuk op een wettelijke termijn en onvoldoende bewijs van bedrog. Haar verzoek werd niet-ontvankelijk verklaard: wie beweert dat toestemming voor erkenning door bedrog is verkregen, moet dat verzoek binnen een jaar na ontdekking van het bedrog indienen. Dat was hier niet het geval.

De bijzondere curator die speciaal voor het kind was aangesteld, diende vervolgens een eigen verzoek in namens het kind. Dat lukte wel. Op grond van de wet kan een kind zelf verzoeken om vernietiging van een erkenning als de erkenner niet de biologische vader is. De bijzondere curator sprak met het kind en stelde vast dat het kind nare herinneringen had aan de periode met de man en hem niet meer wilde zien. Het kind had juist een positieve band met zijn biologische vader en wilde dat contact voortzetten.

De man voerde verweer en vond dat er eerst uitgebreid onderzoek had moeten worden gedaan, bij voorkeur door de Raad voor de Kinderbescherming. De Raad bood dat tijdens de zitting ook aan, maar de rechtbank wees dat af omdat zij zich voldoende geïnformeerd achtte. De rechtbank woog alle belangen tegen elkaar af en concludeerde dat het in stand houden van de juridische band met de man niet in het belang van het kind was. Bovendien zou die juridische band erkenning door de biologische vader in de toekomst blokkeren.

Door de vernietiging van de erkenning wordt deze geacht nooit gevolg te hebben gehad. De man is juridisch gezien nooit de vader van het kind geweest. De vrouw krijgt automatisch het eenhoofdig gezag, zonder dat de rechter daar een apart besluit over hoeft te nemen. Ook de geslachtsnaam van het kind zal worden gewijzigd naar die van de moeder.

Het verzoek van de man om een omgangsregeling vast te stellen werd eveneens afgewezen. Nu de erkenning is vernietigd en hij juridisch nooit vader is geweest, heeft hij geen recht op omgang op basis van het ouderschap.

De rechtbank maakte wel een kritische kanttekening richting de moeder. Het is kwalijk, zo oordeelde de rechter, dat de moeder het contact tussen het kind en zijn biologische vader heeft verbroken toen zij een relatie kreeg met de man. Door die wisselende vaderfiguren in het leven van het kind kan veel onduidelijkheid en gemis zijn ontstaan. Het kind heeft professionele hulpverlening nodig om dit te verwerken.